UNESCO'nun kaybolmaya yüz tutmuş diller listesinde yer alan Zazaca, modernleşmenin ve sosyal medyanın gölgesinde unutulmaya terk ediliyor. Peki, bu değerli mirasın yok olmasını önlemek için neler yapılabilir?
MARDİN, BİNGÖL, TUNCELİ'DEKİ ÇALIŞMALAR
Uzmanlar, Zazacanın yok olma tehlikesine dikkatİ çekerek, dilin korunması için acil adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.
Mardin Artuklu Üniversitesi'nden Doç. Dr. Ahmet Kırkan, Zazacanın coğrafi yakınlık sayesinde bir dönem gücünü koruduğunu, ancak günümüzde aileler arasında bile giderek daha az konuşulduğunu belirtiyor.
Bingöl Üniversitesi'nden Öğretim Görevlisi Murat Varol ise, dilin geleceği konusunda ciddi endişeler taşıyor ve anayasal düzenlemelerin şart olduğunu söylüyor.
''EĞİTİM DİLİ OLMALI''
Tunceli Munzur Üniversitesi'nden Öğretim Görevlisi Hüseyin Çağlayan da, geçmişteki yasakların dilin gelişmesini engellediğini ve şehirleşme ile birlikte dilin daha da zayıfladığını ifade ediyor. Öğretim Görevlisi Dr. İlyas Arslan ise, dilin nesilden nesile aktarılmamasının en büyük sorun olduğunu ve yasal düzenlemelerle dilin eğitim dili olarak kabul edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlar, Zazacanın korunması için eğitimde, ailelerde ve toplumsal düzeyde büyük bir seferberlik başlatılması gerektiğini ifade ederek, ''Zazaca, sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda bir kimlik ve kültür meselesi'' dedi.
Dilin korunmasının sadece bilimsel bir mesele olmadığını, aynı zamanda bir toplumsal sorumluluk olduğunu da ifade eden
uzmanlar, Zazacanın yaşatılması için toplumun her kesiminin bilinçli bir şekilde bu dile sahip çıkması gerektiğini vurguladı.
ÖNERİLER
Uzmanlar, kadim dil Zazaca'nın korunup geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla şu önerilerde bulundu:
''Aileler: Çocuklarıyla Zazaca konuşarak dilin canlı tutulmasına katkıda bulunmalı.
Eğitim: Okullarda Zazaca dersleri yaygınlaştırılmalı, dilin eğitim dili olarak kabul edilmesi için yasal düzenlemeler yapılmalı.
Toplum: Zazacaya sahip çıkmalı, dilin kültürel ve ekonomik değerini anlamalı.
Devlet: Dilin korunması için politikalar üretmeli, yasal düzenlemelerle dilin güvence altına alınmasını sağlamalı.
''Anadolu'nun kadim dili Zazaca tehlikede!'' diyen uzmanlar, Zazaca'nın, Anadolu'nun kayıp bir hazinesi olmaması gerektiğini ifade ederek, bu mirasın korunarak, gelecek nesillere aktarmanın herkesin sorumluluğu olduğunu söyledi.